
Werkende mantelzorgers: vijf ontwikkelingen die opvallen
De vraag naar zorg neemt toe, terwijl de druk op de formele zorg groeit. Tegelijkertijd verwacht de overheid dat mensen meer voor elkaar zorgen en langer blijven werken. Steeds meer mensen krijgen daardoor te maken met de combinatie van werk en mantelzorg. Dat maakt het belangrijk om te kijken hoe deze groep zich ontwikkelt.
Nieuwe cijfers van het CBS laten zien dat deze combinatie niet voor iedereen eenvoudig is. Het aantal mantelzorgers daalt, maar de belasting onder de groep die zorg geeft neemt toe. Vooral werkenden ervaren vaker een hoge druk. Hieronder lichten we vijf ontwikkelingen uit de cijfers toe.
1. Minder mantelzorgers, maar meer zware belasting
In 2024 gaf 14 procent van de 18- tot 75-jarigen mantelzorg: 11 procent voelde zich niet zwaarbelast en 3 procent wel. Dit aandeel is lager dan in 2016. Tegelijkertijd nam het aandeel zwaarbelaste mantelzorgers toe van 2 naar 3 procent.
Deze ontwikkeling is breed zichtbaar: zowel bij mannen als vrouwen daalt het aandeel mantelzorgers, terwijl de ervaren belasting toeneemt. Ook het aantal uren mantelzorg per week nam af, van gemiddeld 11 uur in 2016 naar 10 uur in 2024. Onder zwaarbelaste mantelzorgers daalde dit van 24 naar 17 uur.
2. De druk ligt vooral bij vrouwen en 55-plussers
Vrouwen geven vaker mantelzorg dan mannen (17 tegenover 11 procent). Ook onder 55- tot 65-jarigen is het aandeel mantelzorgers het hoogst: een kwart van hen verleent zorg. Dit aandeel is vergelijkbaar met 2016.
Binnen deze groep is de belasting duidelijk toegenomen. Het aandeel zwaarbelaste mantelzorgers verdubbelde van 3 naar 6 procent. Ook bij 35- tot 45-jarigen en 65- tot 75-jarigen nam het aandeel zwaarbelaste mantelzorgers toe, terwijl het totale aandeel mantelzorgers gelijk bleef. In andere leeftijdsgroepen daalde het aandeel mantelzorgers, maar nam de zware belasting eveneens toe.
3. Werk en mantelzorg combineren wordt zwaarder
In 2024 gaf 13 procent van de werkenden mantelzorg: ruim 10 procent voelde zich niet zwaarbelast en ruim 3 procent wel. Dit aandeel is iets lager dan in 2016, toen 14 procent mantelzorg gaf.
Tegelijkertijd steeg het aandeel zwaarbelaste werkende mantelzorgers van 2 naar 3 procent. Deze ontwikkeling is zichtbaar bij zowel werknemers als zelfstandigen. Ook binnen verschillende werkvormen neemt de belasting toe. Zo is het aandeel mantelzorgers met 18 procent het hoogst onder werknemers met een deeltijdfactor van 60 tot 80 procent, waarbij het aandeel zwaarbelaste mantelzorgers in deze groep verdubbelde van 2 naar 4 procent.
4. Gezondheids- en welzijnszorg springt eruit
Met 21 procent is het aandeel mantelzorgers het hoogst in de gezondheids- en welzijnszorg. In deze sector werken relatief veel vrouwen, die vaker mantelzorg geven. In sectoren met relatief veel mannen, zoals de bouwnijverheid en informatie en communicatie, ligt het aandeel mantelzorgers juist lager.
Ook in de gezondheids- en welzijnszorg neemt de belasting toe. Het aandeel mantelzorgers daalde van 23 procent in 2016 naar 21 procent in 2024, terwijl het aandeel zwaarbelaste mantelzorgers steeg van 3 naar 5 procent. In veel andere sectoren is een vergelijkbaar patroon zichtbaar: een daling van het totale aandeel mantelzorgers en een stijging van de zware belasting.
5. Zwaarbelaste mantelzorgers worden ouder en werken vaker veel uren
De gemiddelde leeftijd van zwaarbelaste werkende mantelzorgers steeg van 49 naar 51 jaar. Binnen deze groep verschuift het aandeel naar oudere leeftijdsgroepen van 55 tot 65 jaar en 65 tot 75 jaar.
Tegelijkertijd werkt een groot deel van deze groep relatief veel uren. Bijna 40 procent heeft een deeltijdfactor van 95 tot 100 procent. Ook is het aandeel werknemers binnen deze groep toegenomen van 81 procent in 2016 naar 85 procent in 2024. Daarnaast had 52 procent van deze groep thuiswonende kinderen, minder dan de 57 procent in 2016.
Wat betekent dit?
De combinatie van werk en mantelzorg raakt een brede en diverse groep mensen. Minder mensen geven mantelzorg, maar de belasting binnen deze groep neemt toe. Vooral werkenden, vrouwen en oudere leeftijdsgroepen krijgen hiermee te maken. De cijfers laten zien dat de druk niet gelijk verdeeld is en dat juist binnen bepaalde groepen en sectoren de belasting oploopt.