Meer grip op jeugdhulp: VNG vraagt om heldere kaders en inzicht

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) benadrukt dat nieuwe wetgeving rond de jeugdzorg alleen effectief kan zijn als deze daadwerkelijk bijdraagt aan het terugdringen van de groei van individuele jeugdhulp. Gemeenten signaleren toenemende druk op het stelsel: kwetsbare kinderen en jongeren moeten passende hulp blijven ontvangen, maar zonder duidelijke keuzes wordt de jeugdhulp steeds moeilijker beheersbaar. Inzichten uit cliëntervaringsonderzoek jeugdhulp bieden waardevolle data om beleid en uitvoering beter op elkaar af te stemmen.

Het open karakter van de Jeugdwet zorgt volgens de VNG voor onduidelijkheid. Gemeenten weten vaak niet goed in hoeverre zij de inzet van hulp mogen begrenzen, waardoor de druk op zwaardere, specialistische hulp toeneemt. Dit kan ertoe leiden dat de gewenste verlichting in het stelsel uitblijft en dat de geplande besparingen niet worden gerealiseerd.

Het kabinet wil de jeugdhulpplicht scherper afbakenen, zodat individuele hulp alleen wordt ingezet als dat strikt noodzakelijk is. Over de noodzaak hiervan bestaat discussie. Critici stellen dat de huidige wet al voldoende ruimte biedt voor begrenzing en vrezen dat de nadruk te veel komt te liggen op bezuinigingen in plaats van op het aanpakken van de oorzaken van de groeiende vraag naar jeugdhulp.

De VNG waarschuwt daarnaast voor het risico van een verdere formalisering van lokale voorzieningen in de basis. Te veel normering kan volgens de vereniging averechts werken, omdat het de transformatie van de jeugdzorg kan afremmen en de druk op specialistische hulp juist kan vergroten.

Inzicht door cliëntervaringsonderzoek

Om tot goed onderbouwde keuzes te komen, is inzicht in de praktijk onmisbaar. Hier speelt het cliëntervaringsonderzoek (CEO Jeugdwet) een belangrijke rol. Dit verplichte, jaarlijkse onderzoek helpt gemeenten beter te begrijpen hoe jongeren en ouders de geboden hulp ervaren en waar knelpunten liggen.

Gemeenten hebben veel vrijheid in de uitvoering van dit onderzoek, waardoor maatwerk mogelijk is. Naast traditionele methoden, zoals vragenlijsten per post of e-mail, worden steeds vaker innovatieve technieken ingezet, zoals metingen via WhatsApp, sms of QR-codes. Ook kwalitatieve methoden, zoals interviews of groepsgesprekken, geven meer diepgang en helpen beter begrijpen waar jongeren en ouders tegenaan lopen.

De resultaten van cliëntervaringsonderzoek bieden waardevolle informatie om beleid en uitvoering beter op elkaar af te stemmen. Door ervaringen structureel in kaart te brengen, kunnen trends worden gesignaleerd, knelpunten worden geïdentificeerd en verbeteringen gericht worden doorgevoerd. Om de jeugdhulp toekomstbestendig te maken, is echter meer nodig dan alleen nieuwe wetgeving. Door actief te luisteren naar de ervaringen van jongeren en ouders en deze inzichten mee te nemen in de besluitvorming, kan het jeugdstelsel niet alleen beter beheersbaar, maar ook menselijker en beter afgestemd op de praktijk worden ingericht.

Meer weten?

Wilt u meer weten over een cliëntervaringsonderzoek of wilt u direct een offerte aanvragen? Neem gerust contact op met onze collega Imme van der Velde en laat u overtuigen van onze meerwaarde!

U kunt ons ook bereiken via ons contactformulier of u kunt ons bellen op 050 82 00 461 (locatie Groningen) of 030 20 74 269 (locatie Utrecht).

Heeft u hulp nodig?